Column Coen Toebosch: Nieuwe ronde, nieuwe kansen

Er is altijd een moment van bezinning en vooruit kijken. Voor de meeste mensen is dat traditioneel de jaarwisseling; er worden nieuwe goede voornemens gemaakt van dingen die we het volgende jaar helemaal anders gaan doen, om vervolgens te constateren dat we er niet in zijn geslaagd die voornemens ook om te zetten in concreet gedrag. Maar misschien is dat ook wel de definitie en de functie van goede voornemens. Als we er ook daadwerkelijk consequenties aan moeten verbinden dan zouden er veel minder goede voornemens worden gemaakt en dat zou weer ten koste gaan van de positieve energie die daaraan verbonden is.

Wat was er eerst vakantie of school?

Voor opleiding en ontwikkeling is de jaarwisseling echter niet het meest aangewezen moment voor bezinning en goede voornemens. Zolang ik in de wereld van de private opleidingen werkzaam ben, wordt er traditiegetrouw twee per jaar gestart met een nieuwe opleiding, net na de zomervakantie en net na de kerstvakantie. Voor de meest mensen is de periode net na de zomervakantie het meest natuurlijke moment om te starten met een opleiding. Dat zal wel te maken hebben de natuurlijke associatie tussen opleiding en school. En aangezien de school na de zomervakantie weer begint, begin je ook op latere leeftijd je opleiding na de zomervakantie. Dat brengt mij bij de volgende vraag: Wat was er eerst vakantie of school? Het zal wel het naijlen van mijn vakantie zijn die mij bij deze vraag brengt.

Opleiding en school

School en opleiding lijken misschien op elkaar maar er bestaat wel een wereld van verschil. Veel heeft te maken met het gegeven dat we een opleiding willen laten aansluiten bij het werk dat mensen doen en dat we daar in een school vaak niet in slagen. Binnen een school zijn we eraan gewend dat we alle over alle gegevens beschikken om een casus op te lossen. Dat is de basis van veel toetsen en opgaven. Met dat gegeven is er maar één antwoord het goede antwoord en alle andere oplossingen zijn fout.

In de praktijk is het een gegeven dat we meestal niet over alle noodzakelijke gegevens beschikken om een casus op te lossen en dat er daarmee dan ook verschillende oplossingen mogelijk zijn. Binnen school wordt het benchmarken vaak als spieken of frauderen aangemerkt en is samenwerken wel belangrijk behalve als het er echt om gaat. In de praktijk gaat het er pas echt om als er samengewerkt moet worden. In een school heeft de klagende klant per definitie een probleem en in de praktijk is een klagende klant het begin van een verbeterprocedure. Nu ben ik al lang van school en is er in die tijd veel veranderd. Tegenwoordig sluit de school veel beter aan op de praktijk en sluiten opleidingen lang niet zoveel aan op de praktijk als ik zou wensen, maar de culturele verschillen zijn er nog steeds en zullen er ondanks alle ontwikkelingen en verbeteringen altijd wel blijven.

De essentie van goede voornemens

Dan maar weer even over die voornemens, waarom komen die soms wel uit en vaak ook niet. Iedereen die immers aan een opleiding begint, is van plan om die ook af te maken. Op school is het percentage van uitval heel hoog, maar ook in een opleiding haalt lang niet iedereen de eindstreep terwijl wel iedereen zich dat voorneemt. Natuurlijk is er altijd een percentage onvoorziene omstandigheden zoals ziekte, verhuizing of andere externe factoren. Maar deze factoren zullen niet de gehele uitval kunnen verklaren. Ik denk dat er verschillende soorten voornemens zijn die er allemaal hetzelfde uitzien, maar wezenlijk verschillend zijn. We weten natuurlijk best dat het voortraject essentieel is om ook tot een succesvolle prestatie te komen. Toch wordt er weinig aandacht geschonken aan het eigenlijke voortraject. In school is dat logisch want op het moment dat de voorbereiding echt begint is iedereen met vakantie.

Bij Avans+ investeren we in de voorbereiding door een adviesgesprek met de deelnemers om na te gaan of de gekozen opleiding wel bij je past. Vaak is er daarna nog sprake van een intake om te bezien of je over de competenties beschikt om de opleiding tot een goed einde te brengen. Ook start de opleiding meestal met een assessment om te komen tot de juiste persoonlijk invulling van de opleiding. Toch zou het voortraject nog uitgebreider kunnen plaatsvinden om de uitval terug te dringen. Indien je beter inzicht zou kunnen verkrijgen in het soort voornemen van de toekomstige deelnemer, dan zou je over een goede indicator van succes beschikken.

In de sport staat alles in het teken van een zorgvuldige voorbereiding. Ondenkbaar is natuurlijk dat een sporter aangeeft dat hij het voornemen heeft om mee te doen aan een belangrijke wedstrijd en dat zijn begeleider dan zegt dat hij de kans op succes wil vergroten door een goede voorlichting, maar niet net voor de wedstrijd want dan is het vakantie. In de sport wordt gewerkt aan een zorgvuldige planning van de voorbereiding, met de juiste trainingsopbouw en intensiteit, met de juiste mentale voorbereiding en het vasthouden en ontwikkelen van motivatie en doorzettingsvermogen. Er wordt heel veel aandacht besteed aan het creëren van optimale externe omstandigheden die de prestatie mogelijk kunnen beïnvloeden, van trainingsaccommodaties tot fysiotherapeuten, verzorgers, materiaalmannen en psychologen.

Een goede voorbereiding is…

Nu gaat het natuurlijk wat ver om een opleiding te vergelijken met een belangrijke wedstrijd voor een topsporter maar toch kunnen we met zijn alleen nog veel verbeteren aan een optimale voorbereiding. Een goede voorbereiding is essentieel voor het terugdringen van uitval en het vergroten van succes. Daarbij is het aan de instituten om te faciliteren in informatievoorziening, aan werkgevers om medewerkers de mogelijkheid te geven zich voor te bereiden maar er ligt ook een grote verantwoordelijkheid ligt ook bij de medewerker. We moeten de mogelijkheden die we krijgen wel zelf benutten.

Al met al valt er nog veel te verbeteren voordat we starten met een studie of opleiding. Zeker als we eerlijk kijken naar hoeveel aandacht we allemaal daadwerkelijk besteden aan een goede voorbereiding wetende dat…………een goed begin het halve werk is.